प्रदेश राजधानी हेटौंडा आउने बाटो रातभर बन्द : यात्रु रातभर अलपत्र, सरकार बिहान मात्र ब्युँझीयो
हेटौंडा/ हेटौंडा–काठमाडौं छोटो दूरीको मुख्य मार्ग फेरि पनि पहिरोको ‘सरकारी बेवास्तामा पर्यो । भीमफेदी गाउँपालिका–१ बागझोरास्थित बाँदरभिरमा गएराति करिब १० बजेदेखि पहिरो खस्दा सडक पूर्ण अवरुद्ध भएको हो । विडम्बना त के भने रातभर सयौँ सवारी साधन बाटोमै अलपत्र पर्दा पनि प्रदेश सरकारले बिहान मात्र निद्रा खुलाएजस्तो गरेर काम सुरु गर्यो । यात्रुहरूको रातभरिको भोक, प्यास र पीडाभन्दा पनि ठुलो दुःख भने सरकारको ‘ध्यानाकर्षण ढिलाइ’ नै बन्यो ।
यात्रु अलपत्र, मोबाइल टर्चकै भरमा रात
राति दस बजेदेखि बाटो अवरुद्ध भएपछि यात्रुहरू आफ्ना सवारीमै अडकिए । कोही सुमोमा थन्किए, कोही टेम्पो–माइक्रोको भुइँमा टाउको लगाएर सुते । कोही चाहिँ मोबाइलको टर्च बालेर बाटो हेर्नेमा लागे जसरी सरकार सडक हेरेजस्तो गरेर दिन काट्छ, उस्तै शैलीमा यात्रुहरूले रात काटे ।
कुनै होटल–रेस्टुरेन्ट नभएको, वरिपरि जंगल मात्र भएको ठाउँमा सयौँ मानिस रातभरि अलपत्र पर्नु भनेको ‘पिकनिक’ जस्तै देखियो, तर फरक के भने यो पिकनिकमा दाल, भात, मासु–भटमास केही थिएन, बरु भोकै बसेर ‘धैर्य’ मात्र खानुपर्यो ।
सरकार बिहान मात्र ब्युँझिन्छ
यस्तो बेला सामान्यतया त अपेक्षा गरिन्छ सरकार तुरुन्तै मेसिन, जनशक्ति पठाओस्, रातारात सडक खुलोस् । तर हाम्रो सरकारको परम्परा भने अर्कै छ । उनीहरूका लागि राति पहिरो खस्नु भनेको बिहान सूर्योदयसँगै मात्र देखिने ‘प्राकृतिक घटना’ हो ।
रातभर सडक पूर्ण अवरुद्ध हुँदा पनि जिम्मेवार निकायले टाउको समात्ने फुर्सद पाएन । बिहान सूर्य उदायसंगै उनीहरूले ‘ओहो, पहिरो त खस्दा रहेछ नि !’ भन्दै काम सुरु गरेका छन् । हेटौंडा आउँदै गरेका यात्रु भिम तामाङले व्यङ्ग्य गर्दै भने “सरकारी घडीमा रातको १० बजामा समय अड्किन्छ रे, बिहान ६ बजामा मात्र फेरि चल्ने रहेछ !”
बेलुका १० वजे ठुलो पहिरो खसेकाले पन्छाउन गारो भएको र बिहान मात्र पहिरो पन्छाउन सुरु गरिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरका डिएसपी श्यामु अर्यालले बताए । रातको समयमा पहिरो पन्छाउनका लागि धेरैनै समस्या भएको बिहान पहिरो पन्छाएर सडक खुलाउने काम भइरहेको उनले बताए ।
सयौँ सवारी साधन अलपत्र पर्नु भनेको सामान्य कुरा होइन । तर यात्रुहरू पनि अब सरकारी चालढाल बुझिसकेका छन् । उनीहरूले हाँसोमै भने—“अब सरकारले ‘पहिरो अलपत्र पर्यटन’ घोषणा गर्नुपर्छ, जसमा यात्रुले बिनापूर्वतयारी जंगलमै भोकै बसेर रोमाञ्चक अनुभव पाउनेछन् ।”
यात्रुहरूलाई सम्झाउने काम पनि सरकारले गरेको छैन, बरु उनीहरूले आफैंले आफ्नै व्यङ्ग्यमा आश्रय खोजे । कतिपयले भने फेसबुक–टिकटकमा ‘लाइभ पहिरो अनुभव’ गरेर सरकारलाई ट्याग गरेका छन् । उनीहरूको भनाइमा—“फाइबर नेट अलपत्र हुँदा पनि तुरुन्तै मेन्टेन गर्नेहरू, सडक अवरुद्ध हुँदा भने लसुनको जस्तो प्रतिक्रिया दिने रहेछन् !”
उपकरणको ‘धेरै बिस्तारै’
सडक खुलाउन चाहिने मेसिनरी उपकरण बिहान मात्र पुगे । पहिलो काम भनेको सडक खुलाउनु होइन, बरु ‘फोटो खिच्नु’ नै हो भन्ने जस्तो देखियो । ठेकेदार, इन्जिनियर र मेसिन चालकहरूलाई खिच्दा मात्रै उनीहरूलाई लाग्छ—“अब केही त गर्नै पर्छजस्तो छ !”
उपकरण पुगे पनि काम सुरु गर्न जति ढिलो भयो, उति धेरै यात्रुहरूका व्यङ्ग्य चर्किएका छन् ।
बर्खा आयो, समस्या दोहोरियो
बर्खा लाग्नेबित्तिकै सडक अवरुद्ध हुनु अब नयाँ कुरा रहेन । हरेक वर्ष यही दोहोरिन्छ—पहिरो खस्छ, सडक बन्द हुन्छ, यात्रु अलपत्र पर्छन्, सरकार ढिलो ब्युँझन्छ । तर यसलाई रोक्ने, वैकल्पिक बाटो बनाउने, वा तत्कालै राहत दिने प्रणाली बन्ने नामोनिशान छैन ।
अर्का यात्रु स्याम चौलागाँई भनिरहेका छन्—“हामीले १२ महिनामध्ये ३ महिना ‘पहिरो पर्व’ मनाउनै पर्छ ।” कसैले त मजाक गर्दै भने—“जुनसुकै जात्रा भन्दा पनि ‘पहिरो जात्रा’ धेरै लामो हुन्छ, सरकारकै कारणले !”
‘पर्व’ बन्न लागेको समस्या
यात्रुहरूको अनुभवले यो समस्यालाई व्यङ्ग्यात्मक रूपमा ‘वार्षिक पर्व’ नै बनाएजस्तो देखिन्छ । पहिरो खस्नु त प्रकृतिको स्वाभाविक घटना हो, तर जिम्मेवार निकायको ढिलासुस्ती भने मानवनिर्मित समस्या हो ।
यात्रुको आवाज
अलपत्र यात्रुहरूले भने—“हामीले त भोकै, प्यासै काट्यौं, तर सरकारलाई भन्नु छ—कम्तीमा एक थर्मस चिया पठाइदिएको भए हुन्थ्यो !”
अरूले भने—“सरकारलाई अहिले नयाँ एजेन्डा चाहिन्छ—‘सडकमा अलपत्र नागरिक’लाई संरक्षण गर्ने ऐन ।”
बाँदरभिरको यो पहिरोले फेरि पनि देखायो हाम्रो सरकारी प्रणाली प्राकृतिक प्रकोपसँग भन्दा पनि आफैंको सुस्त गतिसँगै बढी लडिरहेको छ । यात्रुहरूलाई तत्काल सेवा–सुविधा उपलब्ध गराउनु पर्ने जिम्मेवारी सरकारको हो । तर वर्तमान अभ्यासले यात्रुलाई हाँस्न–रोउनै पर्ने अवस्थामा पुर्याएको छ । अन्ततः यात्रुहरूको निष्कर्ष यही रह्यो “हाम्रो यात्रा भनेको केवल सडकमा मात्र होइन, सरकारको ढिलासुस्तीको भट्टीभित्रै गर्नुपर्ने रहेछ !”
