हेटौंडा औद्योगिक क्षेत्रमा कार्यरत महिला श्रमिकको पीडाः ‘न्यूनतम पारिश्रमिक पनि दिएनन्’
हेटौंडा । हेटौंडा औद्योगिक क्षेत्रभित्रका साना ठूला उद्योगहरुमा ६ सयको हाराहारीमा महिला श्रमिक कार्यरत छन् । यहाँका केही उद्योगमा त सबै महिला कामदार मात्र राखिएका छन् । करार, अस्थायी र दैनिक ज्यालादारीमा राखिएका महिला मजदुरलेसरकारले तोकेको महँगी भत्तासहितको न्यूनतम पारिश्रमिक भने पाएका छैनन् । पुरुषको तुलनामा न्यूनतम पारिश्रमिक समेत नपाएको गुनासो महिला मजदुरहरुले गरेका छन् ।
स्थायी नियुक्ति दिएर राखिएका पुरुष कामदारहरुले विभिन्न शर्तसहित सेवा सुविधा बढाउनुपर्ने माग राख्दै आन्दोलन गर्न थालेपछि अहिले हेटौंडा औद्योगिक क्षेत्रभित्र रहेका उद्योगको रोजाइमा महिला श्रमिक पर्न थालेका छन् ।
महिला मजदुरले इमान्दारितापूर्वक काम गर्ने, समयमा आउने र तोकिएको समयावधिभर काम गर्ने भएकाले पनि उद्योगीहरुले मजदुरका रुपमा महिला श्रमिकलाई प्रयोग गरेका हुन् । हेटौंडा औद्योगिक क्षेत्रमा एकसय ३४ वटा उद्योगहरु रहेका छन् । तीमध्ये त्रिशक्ती पोली प्याक्स, मकवानपुर वेभरेज, नेपाल प्राली, ग्याँसिका टेक्सटायल उद्योगमा प्रायः सबै महिला मजदुर कार्यरत छन् ।
गोर्खा लाहारी, नेपाल पास्ता फुड, पशुपति प्लास्टीक, एन्र्टाटीक बिस्कुट प्राली,सन्नी डिस्टीलरी उद्योगमा महिला मजदुरको संख्या उल्लेख्य छ । महिला मजदुर मात्रै भएका उद्योगमा बन्द, हड्ताल कम हुने गरेको उद्योगीहरु बताउँछन् । महिला मजदुरले आन्दोलन नगर्ने राम्रो संग काम गर्ने गरेको नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका केन्द्रीय सदस्य तथा उद्योगी, मकवानपुर वेभरेज प्राली संञ्चालक राजकुमार न्यौपाने वताउनुहुन्छ ।
श्रम ऐनमा महँगी भत्तासहितको न्यूनतम पारिश्रमिक १३ हजार ४ सय ५० रुपैयाँ उल्लेख छ । उद्योगमा महिला कामदारले १० हजारदेखि १२ हजार ५ सय रुपैयाँसम्म तलब पाउने गरेका छन् । स्थायी नियुक्ति पाएकाबाहेक अधिकांश महिला मजदुरले उक्त सुविधा नपाएको गोर्खा लाहारी प्रालीका महिला श्रमिक सुभद्रा भुजेल वताउनुहुन्छ ।
यस्तै, पुरुषले भन्दा महिला मजदुरले सस्तोमा काम गरिदिने र अनेक माग नराख्ने भन्दै महिलालाई उद्योगहरुले काममा प्राथमिकता दिएको देखिन्छ । देशको आधा जनसंख्या ओगटेको महिलालाई रोजगारीमा अवसर दिनु उद्योगहरुको सकारात्मक पक्ष हो । तर, सेवा सुविधामा भइरहेको विभेद भने अन्त्य हुन सकेको छैन । यसतर्फ अनुगमन गर्ने जिम्मेवारी पाएका सरकारी अधिकारीहरुको ध्यान जान जरुरी देखिन्छ ।
यो पनि पढ्नुहोस्
